السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
249
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
به قاعدهء ياد شده در أبواب مختلف ؛ أعم از عبادات ومعاملات استناد كردهاند . مفاد قاعده : هرگاه عملي مشروط به شرطي باشد ودر تحقق آن شرط در خارج شك شود ، چنين شكى مستلزم شك در صحّت مشروط خواهد بود ، مانند آنكه نمازگزار شك كند كه براي نماز وضو گرفته يا نه ، يا آنكه در مسئلهء نشر حرمت شك شود كه رضاع قبل از دو سالگى بوده يا بعد از آن ، با توجه به اينكه شرط نشر حرمت به سبب شير خوردن كودك از پستان زنى غير از مادرش ، سنّ قبل از دو سالگى است . در مثال نخست ، شك در وضو موجب شك در صحّت نماز ودر نتيجة اعادهء آن واجب خواهد شد ودر مثال دوم ، شك در وقوع شير خوردن قبل از دو سالگى موجب شك در حصول محرميت مىگردد وأصل عدم آن است . 1 موارد تطبيق : در فقه در موارد متعدد به اين قاعده استناد شده كه به نمونههايى از آن - علاوة بر آنچه گذشت - اشاره مىكنيم . صلات : گزاردن دو نماز جمعه در فاصله كمتر از يك فرسخ صحيح نيست ؛ ليكن در صورت برگزارى وتقدّم يكى بر ديگرى ، در صورتي كه معلوم نباشدكدام نماز است ، نماز بايد اعاده شود ؛ زيرا شك در شرط ( كمتر از يك فرسخ نبودن فاصله محل دو نماز ) شك در مشروط ( صحّت نماز جمعه ) است وأصل عدم صحّت آن است . 2 نماز جماعت پشت سر كسى كه مسلمان بودنش مشكوك است ، صحيح نيست ؛ زيرا شك در شرط ( اسلام ) شك در مشروط ( صحّت نماز جماعت ) است وأصل عدم آن مىباشد . 3 نماز گزاردن با لباس تهيه شده از مو ، پشم يا كرك حيوان حلال گوشت صحيح وبا لباس تهيه شده از حيوان حرام گوشت باطل است ؛ اما اگر حلال يا حرام گوشت بودن حيوان مشكوك باشد ، بازهم محكوم به بطلان است ؛ زيرا شك در شرط ( از حلال گوشت بودن لباس ) شك در مشروط ( صحّت نماز ) است وأصل عدم صحّت آن مىباشد . 4